Sprzątanie zacznij od klocków. Włóż je do pudełka. Potem poskładaj książki i odłóż je na półkę.
- Kicia Kocia sprząta, Anita Głowińska, 2019

Nie da się ukryć, że najprościej nauczyć dziecko sprzątania poprzez zabawę. Poniżej 7 takich zabaw w sprzątanie dla młodszych i starszych dzieci.

1. Dom dla rekina, chatka dla lalki…

Pierwszą i najbardziej oczywistą “zabawą w sprzątanie” jest znajdowanie domu dla zagubionych zwierzątek, lalek i pajaców. Ważne tylko, by dziecko miało swobodny dostęp do łatwo otwieranych pojemników, takich jak:

• worki i “tuby” na zabawki,
• pudełka z pokrywką,
• szuflady w komodzie,
• otwarte pojemniki wysuwane z półek, jak w regale Tweens.

Taka zabawa może nawet być rytuałem, w którym dziecko będzie “kładło spać” swoje zabawki i odprowadzało je po kolei do domów. Warto mieć przygotowane specjalne miejsca dla konkretnych zabawek: domek dla lalek, stajnię dla kucyków itp.

2. Odkurzanie z dzieckiem

Wracając do Kici Koci – w innym miejscu jej przygód Kicia Kocia odkurzała z tatą, a zaczęło się od siadania na odkurzaczu i zabawy w jazdę na motorze. Tak też można zachęcić dziecko do sprzątania, choć polecamy zaopatrzyć się w słuchawki (np. robocze, do muzyki lub wygłuszające dla dzieci), tak jak zrobił tata Kici Koci.

3. Lawa na podłodze

Jeśli wyobrazimy sobie, że podłoga jest pokryta lawą, to wszystko, co się na niej znajduje, musimy natychmiast umieścić w szufladach i na półkach. Czas…. Start!

4. Kto pierwszy…

W przypadku rodzeństwa niekiedy rodzice posuwają się do drobnego przekupstwa: kto pierwszy posprząta, ten dostanie lody (lub pierwszy będzie mógł zrobić coś innego).

Rodzic może też “ścigać się” z dzieckiem: ja posprzątam buty w przedpokoju, a ty misie; kto pierwszy skończy, ten…

5. Sortowanie w duchu Montessori

Zobacz nasze pomysły na pokój Montessori na Pintereście

Dzieci uwielbiają sortować, dzielić na kategorie pod względem koloru i kształtu i dopasowywać do siebie elementy. Tę skłonność warto wykorzystać do stworzenia przyjaznych miejsc sprzyjających sprzątaniu, np.:

• Żółta półka na wszystkie żółte zabawki, czerwone wiaderko na wszystkie czerwone drobiazgi itp.

• “Wszystkie kwadratowe i prostokątne rzeczy układamy na półeczce na książki”
• Jeśli dziecko bardzo lubi sortować, można rozważyć wprowadzenie dużych materiałowych czy drewnianych sorterów z pokrywkami mającymi otwory w kształcie trójkąta czy kwadratu. Będzie można do nich wkładać rzeczy na podobnej zasadzie, jak do mini-sortera na klocki.

Więcej o filozofii przechowywania wg. Marii Montessori pisaliśmy tu:

5 zasad przechowywania zabawek wg. Montessori

6. Gwiazdka za sprzątanie

System znany choćby z serii książeczek o “Jadzi Pętelce”: każdy z domowników zbiera na specjalnej planszy gwiazdki lub punkty, a otrzymuje się je za drobne domowe obowiązki:

• posprzątanie pokoju,
• wyjście z psem,
• wypakowanie zmywarki do naczyń itp.

Najważniejsza w tej grze jest nagroda za odpowiednią ilość gwiazdek, jak wyjście na basen czy “specjalna” przekąska.

7. Poszukiwanie skarbów

Czasem trudno jest zainspirować dziecko do posprzątania całego pokoju. Jeśli mimo to bardzo zależy nam na tym, by proces sprzątania choć trochę popchnąć do przodu, można zamienić ten przykry obowiązek w poszukiwanie skarbów. Np.:

Jasiu, czy potrafisz znaleźć trzy wagoniki od pociągu? Włóż je do tego pudełeczka.

Świetnie, a teraz czy potrafisz znaleźć wszystkie ludziki i przynieść je do pociągu, żeby mogły pojechać na wakacje?

Itd.

Oczywiście zdajemy sobie sprawę z tego, że wiele zależy od nastroju chwili i indywidualnych preferencji dziecka, ale… próbować warto;)

Najczęściej zadawane pytania

Jak nauczyć dziecko sprzątania przez zabawę?

Najprościej zamienić sprzątanie w prostą aktywność: szukanie domu dla zabawek, zabawę w lawę na podłodze, sortowanie przedmiotów, poszukiwanie skarbów albo zbieranie gwiazdek za domowe obowiązki.

Jak zachęcić dziecko do odkładania zabawek na miejsce?

Pomaga przygotowanie łatwo dostępnych miejsc na zabawki, takich jak pudełka, szuflady, pojemniki, regały lub domek dla lalek. Dziecko może wtedy “odprowadzać” zabawki do ich domów.

Czy sprzątanie pokoju może być zabawą?

Tak. Sprzątanie można przedstawić jako wyścig, poszukiwanie skarbów, sortowanie kolorów i kształtów albo zabawę w ratowanie przedmiotów przed “lawą” na podłodze.

Jakie zabawy pomagają dziecku sprzątać pokój?

W artykule opisano 7 zabaw: dom dla zabawek, odkurzanie z dzieckiem, lawę na podłodze, wyścig “kto pierwszy”, sortowanie w duchu Montessori, gwiazdki za sprzątanie oraz poszukiwanie skarbów.

Czy metoda Montessori pomaga w sprzątaniu?

Tak. Sortowanie przedmiotów według koloru, kształtu lub kategorii może pomóc dziecku uporządkować zabawki i lepiej zrozumieć, gdzie powinny się znajdować.

Jak zorganizować pokój dziecka, żeby łatwiej było sprzątać?

Warto zadbać o łatwo dostępne pojemniki, szuflady, półki i regały. Dziecko powinno wiedzieć, gdzie znajduje się miejsce dla konkretnych zabawek, książek i drobiazgów.

Czy system gwiazdek za sprzątanie ma sens?

Może mieć sens, jeśli jest prosty i zrozumiały dla dziecka. Gwiazdki lub punkty mogą motywować do wykonywania drobnych obowiązków, takich jak posprzątanie pokoju czy wypakowanie zmywarki.